De vraag of hardlopen nog mogelijk is na een totale knieprothese  leeft bij veel patiënten én zorgprofessionals. Waar vroeger vaak een terughoudend advies werd gegeven (“niet meer hardlopen”), zien we de laatste jaren een verschuiving richting meer individuele, functionele begeleiding. In deze blog duiken we diep in een recente systematische review én een nieuw voorgesteld multimodaal revalidatieprotocol voor terugkeer naar hardlopen na een nieuwe knie.

Waarom is dit onderwerp zo relevant?

Een totale knieprothese wordt steeds vaker geplaatst, ook bij relatief jonge en actieve patiënten. Voor deze groep is kwaliteit van leven nauw verbonden met sporten en hardlopen speelt daarin vaak een belangrijke rol. Toch bestaan er zorgen over bijvoorbeeld de slijtage van de prothese door te gaan hardlopen? Loslaten van de prothese door te gaan hardlopen? En overbelasting van het been?  Daarom werd hardlopen traditioneel afgeraden. Maar is dat nog terecht?

Wat zegt de huidige wetenschap? 

In 2025 is er een systematische review gepubliceerd over hardlopen na een knieprothese. In dit onderzoek analyseerde ze meerdere studies die keken naar sporthervatting na een nieuwe knie, met specifieke aandacht voor high-impact activiteiten zoals hardlopen. 

1. Lage terugkeer naar hardlopen
Slechts een klein percentage patiënten hervat daadwerkelijk hardlopen na een knieprothese. Dit ligt vaak onder de 15%.

2. Pre-operatief niveau is bepalend
Patiënten die vóór de operatie al hardlopen, hebben een veel grotere kans om dit weer op te pakken.

3. Angst en advies spelen grote rol
Veel patiënten stoppen niet vanwege fysieke beperkingen, maar door:

• Angst voor schade
• Voorzichtig advies van zorgverleners

4. Beperkt bewijs voor schade
Er is opvallend weinig hard bewijs dat recreatief hardlopen leidt tot snellere slijtage of falen van de prothese, mits goed opgebouwd.

De verschuiving in denken

De klassieke benadering: “Vermijd impact, bescherm de prothese.”

De moderne visie: “Optimaliseer belasting, begeleid functioneel en kijk naar de individuele patiënt.”

Dit vraagt om een gestructureerde aanpak  en daar komt het nieuwe multimodale protocol in beeld.

Het nieuwe multimodale protocol

Het voorgestelde protocol combineert verschillende domeinen:

1. Krachttraining (de basis)

Sterke spieren verminderen de belasting op de prothese. Waarbij de focus ligt op de bovenbeenspieren, hamstrings,  bilspieren en kuiten. Het doel is om de spierkracht zo ver op te bouwen dat het linker en rechterbeen nagenoeg even sterk zijn. Advies is om maar liefst 90% van de niet-geopereerde zijde te bereiken. 

2. Bewegingskwaliteit en biomechanica

Het is niet alleen of iemand kan hardlopen is belangrijk, maar vooral hoe.

Let hierbij vooral op de landingstechniek. Lukt het om de schokken van het hardlopen goed te kunnen opvangen.  De knie is ook een aandachtspunt, kun je de knie mooi recht naar voren laten landen, geen x-been. En tot slot is een hogere cadans aan te raden, dit vermindert de belasting op het been. 

3. Stapsgewijs opbouwen 

In plaats van direct hardlopen wordt aangeraden om te starten met wandelen, daarna te gaan snelwandelen, rustig opbouwen met minuten hardlopen, daarna de duur van het lopen pas uit te breiden. 

4. Psychologische factoren

Vaak onderschat, maar cruciaal.

Denk aan bijvoorbeeld angst om te bewegen, het vertrouwen in de knie die verminderd is. Of slechte voorlichting wat de knie aan kan na een operatie. Goede uitleg en hulp van een fysiotherapeut speelt hier een sleutelrol.  “Je knie is sterker dan je denkt — mits je verstandig opbouwt.”

5. Criteria voor terugkeer naar hardlopen

In plaats van tijd-gebaseerd (bijv. “na 6 maanden”) wordt aangeraden te werken met criteria:

• Volledige range of motion
• Geen zwelling of pijn in rust
• Kracht ≥90% van andere zijde
• Goede sprong- en landingscontrole
• Succesvolle uitvoering van functionele tests (bijv. single-leg hop)

Kritische kanttekeningen

Hoewel de inzichten hoopgevend zijn, zijn er beperkingen:

• Weinig langetermijnstudies
• Kleine onderzoeksgroepen
• Variatie in definities van “hardlopen”

Er is dus meer onderzoek nodig om definitieve conclusies te trekken.

Conclusie

De terugkeer naar hardlopen na een totale knieprothese is mogelijk maar zeker niet vanzelfsprekend. Succes hangt sterk af van: hoe fit ga je de operatie in, hoe goed ben je voorbereid tijdens je revalidatie. 

Het nieuwe multimodale protocol biedt een waardevol kader om deze complexe puzzel stapsgewijs aan te pakken.

Niet iedereen hoeft terug te keren naar hardlopen — maar voor wie het wil en geschikt is, zou het geen standaard “nee” meer moeten zijn. Succesvol hardlopen na een nieuwe knieprothese ligt in persoonlijke, doelgerichte begeleiding.

Wil je het hele artikel lezen? 

Faldini C, Traina F, Digennaro V, Berti L, Panciera A, Cecchin D, Ferri R, Benvenuti L, Calbucci L. Returning to running after total knee arthroplasty: a systematic review and a novel multimodal protocol. Musculoskelet Surg. 2025 Jun;109(2):145-153. doi: 10.1007/s12306-025-00892-y. Epub 2025 Feb 22. Erratum in: Musculoskelet Surg. 2025 Sep;109(3):367.

‍